Đối với người Việt Nam lần đầu sang Đức làm việc theo diện visa 18b, một trong những điều được quan tâm nhiều nhất là quá trình nhập cảnh tại sân bay Đức.
Nhân viên Đức có hỏi nhiều không? Họ sẽ hỏi những câu gì? Nếu tiếng Đức chưa tốt thì phải trả lời như thế nào?
Trên thực tế, người nhập cảnh cần phân biệt giữa kiểm soát biên giới (Grenzkontrolle) và hải quan (Zoll). Khi vừa đến Đức bằng đường hàng không, phần kiểm tra mà người đi visa 18b thường quan tâm trước tiên là kiểm tra hộ chiếu và điều kiện nhập cảnh tại khu vực biên giới.
Theo thông tin của Bundespolizei, tại kiểm soát biên giới, cơ quan chức năng kiểm tra giấy tờ đi lại và các điều kiện liên quan đến việc nhập cảnh.
Visa 18b thuộc nhóm visa quốc gia dành cho người sang Đức lưu trú dài hạn và làm việc. Đức quy định visa quốc gia cho các trường hợp lưu trú trên 90 ngày hoặc nhập cảnh để thực hiện hoạt động nghề nghiệp.
Vì vậy, nếu bạn chuẩn bị trước một số câu hỏi và câu trả lời cơ bản, việc nhập cảnh sẽ dễ dàng hơn rất nhiều.
1. Khi sang Đức bằng visa 18b, bạn sẽ qua những bước nào?
Sau khi xuống máy bay, thông thường hành khách sẽ đi theo hướng dẫn đến khu vực kiểm soát biên giới.
Tại đây, nhân viên có thể:
Kiểm tra hộ chiếu.
Kiểm tra visa.
Đối chiếu thông tin cá nhân.
Kiểm tra mục đích nhập cảnh.
Đặt một số câu hỏi về chuyến đi.
Trong trường hợp cần thiết, yêu cầu cung cấp thêm thông tin hoặc giấy tờ liên quan.
Bundespolizei cho biết người nhập cảnh từ các quốc gia ngoài EU phải trải qua các yêu cầu kiểm soát biên giới tương ứng; giấy tờ đi lại và visa có thể được kiểm tra tại cửa khẩu.
Điều quan trọng là bạn nên trả lời đúng với mục đích đã khai trong hồ sơ visa.
2. Đức hỏi gì khi nhập cảnh visa 18b?
Không có một danh sách cố định áp dụng cho tất cả mọi người. Nhân viên kiểm soát có thể đặt câu hỏi tùy từng trường hợp.
Tuy nhiên, đối với người sang Đức làm việc, những nội dung cơ bản thường xoay quanh:
Mục đích sang Đức.
Công việc.
Công ty tuyển dụng.
Nơi cư trú.
Thời gian lưu trú.
Thông tin liên quan đến visa.
Dưới đây là những câu tiếng Đức bạn nên chuẩn bị trước.
3. Bạn sang Đức để làm gì?
Câu hỏi:
Warum kommen Sie nach Deutschland?
Nghĩa là:
Bạn sang Đức để làm gì?
Cách trả lời:
Ich komme nach Deutschland, um zu arbeiten.
→ Tôi sang Đức để làm việc.
Hoặc ngắn gọn:
Ich komme zum Arbeiten nach Deutschland.
→ Tôi sang Đức để làm việc.
Đây là câu trả lời rất phù hợp đối với người nhập cảnh với mục đích làm việc.
4. Bạn sang Đức theo diện visa nào?
Nhân viên có thể hỏi:
Welches Visum haben Sie?
→ Bạn có loại visa nào?
Bạn có thể trả lời:
Ich habe ein Visum nach § 18b AufenthG.
→ Tôi có visa theo § 18b Luật Cư trú Đức.
Nếu nhân viên chỉ cần kiểm tra visa, bạn có thể đưa hộ chiếu để họ kiểm tra thông tin trên visa.
5. Bạn làm việc ở đâu?
Câu hỏi:
Wo arbeiten Sie?
→ Bạn làm việc ở đâu?
Hoặc:
Bei welcher Firma arbeiten Sie?
→ Bạn làm việc cho công ty nào?
Cách trả lời:
Ich arbeite bei der Firma [Tên công ty].
→ Tôi làm việc tại công ty [Tên công ty].
Bạn chỉ cần thay tên công ty của mình vào câu trên.
6. Bạn làm công việc gì?
Câu hỏi:
Was machen Sie beruflich?
→ Bạn làm nghề gì?
Hoặc:
Was arbeiten Sie?
→ Bạn làm công việc gì?
Cách trả lời:
Ich arbeite als [tên nghề].
→ Tôi làm việc với vị trí [tên nghề].
Ví dụ:
Ich arbeite als Fachkraft für Lebensmitteltechnik.
→ Tôi làm nhân viên kỹ thuật thực phẩm.
Nếu công việc của bạn có tên tiếng Đức cụ thể, nên học thuộc chính xác tên nghề ghi trong hồ sơ hoặc hợp đồng lao động.
7. Bạn sẽ ở đâu tại Đức?
Câu hỏi:
Wo wohnen Sie in Deutschland?
→ Bạn sống ở đâu tại Đức?
Cách trả lời:
Ich wohne in [tên thành phố].
→ Tôi sống ở [tên thành phố].
Nếu nhân viên hỏi địa chỉ cụ thể:
Wie ist Ihre Adresse?
→ Địa chỉ của bạn là gì?
Bạn chỉ cần đọc địa chỉ của mình.
Lưu ý: Không nên đưa địa chỉ cá nhân lên mạng xã hội hoặc các bài viết công khai. Khi sử dụng bài viết này trên website, nên dùng ví dụ chung thay vì thông tin thật của người lao động.
8. Bạn sẽ ở Đức bao lâu?
Câu hỏi:
Wie lange bleiben Sie in Deutschland?
→ Bạn ở Đức bao lâu?
Nếu sang Đức làm việc dài hạn, có thể trả lời:
Ich werde langfristig in Deutschland arbeiten.
→ Tôi sẽ làm việc lâu dài tại Đức.
Hoặc:
Ich möchte langfristig in Deutschland arbeiten.
→ Tôi muốn làm việc lâu dài tại Đức.
Không nên tự đưa ra thời gian cụ thể nếu không cần thiết. Hãy trả lời đúng với tình trạng cư trú và mục đích chuyến đi của mình.
9. Đây có phải lần đầu bạn đến Đức không?
Nhân viên có thể hỏi:
Ist das Ihr erstes Mal in Deutschland?
→ Đây có phải lần đầu bạn đến Đức không?
Nếu đúng:
Ja, das ist mein erstes Mal in Deutschland.
→ Vâng, đây là lần đầu tiên tôi đến Đức.
Nếu đã từng đến Đức:
Nein, ich war schon einmal in Deutschland.
→ Không, tôi đã từng đến Đức.
10. Bạn bắt đầu làm việc khi nào?
Trong một số trường hợp, nhân viên có thể hỏi:
Wann beginnen Sie mit der Arbeit?
→ Khi nào bạn bắt đầu làm việc?
Bạn có thể trả lời:
Ich beginne am [ngày] mit der Arbeit.
→ Tôi bắt đầu làm việc vào ngày [ngày].
Ví dụ:
Ich beginne am 1. Oktober mit der Arbeit.
→ Tôi bắt đầu làm việc vào ngày 1 tháng 10.
Hãy sử dụng đúng ngày bắt đầu làm việc trong hợp đồng của bạn.
11. Nếu nhân viên yêu cầu giải thích thêm về công việc
Bạn có thể sử dụng câu:
Ich habe einen Arbeitsvertrag mit dieser Firma.
→ Tôi có hợp đồng lao động với công ty này.
Hoặc:
Ich werde dort als [nghề nghiệp] arbeiten.
→ Tôi sẽ làm việc ở đó với vị trí [nghề nghiệp].
Nếu cần đưa giấy tờ:
Hier ist mein Arbeitsvertrag.
→ Đây là hợp đồng lao động của tôi.
12. Không nghe rõ nhân viên Đức nói gì thì phải làm sao?
Đây có lẽ là vấn đề nhiều người Việt gặp nhất khi nhập cảnh.
Nếu tiếng Đức của bạn chưa tốt, đừng cố đoán câu hỏi.
Bạn có thể nói:
Entschuldigung, können Sie bitte langsamer sprechen?
→ Xin lỗi, anh/chị có thể nói chậm hơn được không?
Hoặc:
Können Sie das bitte wiederholen?
→ Anh/chị có thể nhắc lại được không?
Nếu hoàn toàn không hiểu:
Entschuldigung, ich verstehe nicht.
→ Xin lỗi, tôi không hiểu.
Bạn cũng có thể nói:
Ich spreche noch nicht so gut Deutsch.
→ Tôi vẫn chưa nói tiếng Đức tốt.
Đây là những câu rất nên học thuộc trước khi sang Đức.
13. Nếu tiếng Đức của bạn rất yếu, hãy trả lời ngắn
Bạn không cần nói một câu tiếng Đức dài khi nhân viên chỉ hỏi một câu đơn giản.
Ví dụ:
Warum kommen Sie nach Deutschland?
→ Zum Arbeiten.
Sang Đức làm việc.
Wo arbeiten Sie?
→ Bei der Firma [Tên công ty].
Tôi làm tại công ty [Tên công ty].
Was arbeiten Sie?
→ Ich arbeite als [nghề nghiệp].
Tôi làm nghề [nghề nghiệp].
Wo wohnen Sie?
→ In [thành phố].
Ở [thành phố].
Cách trả lời ngắn giúp bạn dễ nhớ và hạn chế việc nói sai thông tin.
14. Một đoạn hội thoại mẫu khi nhập cảnh Đức visa 18b
Dưới đây là tình huống giả định để bạn dễ hình dung.
Beamter: Warum kommen Sie nach Deutschland?
Bạn: Ich komme nach Deutschland, um zu arbeiten.
Beamter: Bei welcher Firma arbeiten Sie?
Bạn: Bei der Firma [Tên công ty].
Beamter: Was machen Sie beruflich?
Bạn: Ich arbeite als [nghề nghiệp].
Beamter: Wo wohnen Sie?
Bạn: Ich wohne in [thành phố].
Beamter: Haben Sie einen Arbeitsvertrag?
Bạn: Ja, natürlich. Hier ist mein Arbeitsvertrag.
Beamter: Ist das Ihr erstes Mal in Deutschland?
Bạn: Ja, das ist mein erstes Mal in Deutschland.
Beamter: Alles klar.
Bạn: Danke.
Đây chỉ là hội thoại minh họa. Không phải tất cả người nhập cảnh đều được hỏi đúng những câu trên.
15. Những điều cần nhớ khi trả lời nhân viên Đức
Trả lời đúng sự thật
Thông tin bạn cung cấp phải phù hợp với mục đích nhập cảnh và hồ sơ của bạn.
Không cần nói quá nhiều
Nhân viên hỏi gì thì trả lời đúng nội dung đó.
Không cần cố nói tiếng Đức phức tạp
Một câu đơn giản nhưng chính xác tốt hơn một câu dài mà bạn không chắc.
Nếu không hiểu, hãy yêu cầu nói lại
Bạn hoàn toàn có thể nói:
Bitte langsamer.
→ Làm ơn nói chậm hơn.
Hoặc:
Können Sie das bitte wiederholen?
→ Anh/chị có thể nói lại được không?
Giữ bình tĩnh
Việc nhân viên hỏi thêm một vài câu không có nghĩa là bạn đang gặp vấn đề. Kiểm tra biên giới là một phần của quá trình nhập cảnh.
Theo Bộ Ngoại giao Đức, các cơ quan kiểm soát biên giới có thẩm quyền kiểm tra việc đáp ứng các điều kiện nhập cảnh theo quy định của Schengen.
16. Visa 18b có phải visa du lịch không?
Không.
Visa 18b dành cho mục đích lưu trú và làm việc theo quy định của Luật Cư trú Đức.
Đức phân biệt Schengen visa dành cho những trường hợp lưu trú ngắn hạn và national visa (D-Visum) dành cho những trường hợp lưu trú dài hạn.
Vì vậy, khi nhân viên hỏi:
Warum kommen Sie nach Deutschland?
Người đi làm nên trả lời rõ:
Ich komme zum Arbeiten nach Deutschland.
Không nên trả lời đơn giản là:
Ich komme zum Urlaub.
nếu mục đích thực tế của bạn là sang Đức làm việc.
17. Năm 2026 có thay đổi gì khi nhập cảnh Đức?
Từ ngày 10/04/2026, hệ thống Entry/Exit System (EES) đã được triển khai đầy đủ tại các quốc gia tham gia hệ thống.
Tuy nhiên, EES chủ yếu áp dụng cho người nhập cảnh lưu trú ngắn hạn tối đa 90 ngày trong 180 ngày. Người có visa dài hạn hoặc giấy phép cư trú thuộc nhóm được loại trừ khỏi EES.
Vì vậy, người sang Đức bằng visa quốc gia dài hạn để làm việc không nên nhầm EES với thủ tục dành cho khách du lịch ngắn hạn.
18. 10 câu tiếng Đức nên học thuộc trước khi sang Đức
1. Ich komme nach Deutschland, um zu arbeiten.
Tôi sang Đức để làm việc.
2. Ich habe ein Visum nach § 18b AufenthG.
Tôi có visa theo § 18b.
3. Ich arbeite bei der Firma [Tên công ty].
Tôi làm việc tại công ty [Tên công ty].
4. Ich arbeite als [nghề nghiệp].
Tôi làm nghề [nghề nghiệp].
5. Ich wohne in [thành phố].
Tôi sống ở [thành phố].
6. Hier ist mein Arbeitsvertrag.
Đây là hợp đồng lao động của tôi.
7. Ja, das ist mein erstes Mal in Deutschland.
Vâng, đây là lần đầu tôi đến Đức.
8. Entschuldigung, ich verstehe nicht.
Xin lỗi, tôi không hiểu.
9. Können Sie bitte langsamer sprechen?
Anh/chị có thể nói chậm hơn không?
10. Können Sie das bitte wiederholen?
Anh/chị có thể nói lại được không?


